Lekkend schip in de haven: wat zijn de rechten en plichten van de gemeente en de eigenaar?

Een schip dat lekt, water maakt of dreigt te zinken, kan een serieus veiligheidsrisico vormen. Naast mogelijke schade aan het vaartuig zelf, kunnen ook de haven, omliggende schepen en het milieu gevaar lopen.

Maar welke bevoegdheden heeft de gemeente en waarvoor is de eigenaar verantwoordelijk? En welke rol speelt een scheepstechnische inspectie of een dikterapport?

1. De bevoegdheden van de gemeente

De gemeente is verantwoordelijk voor het beheer en de veiligheid van de gemeentelijke openbare wateren en havens, voor zover deze onder haar bevoegdheid vallen.

Op grond van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV), een eventuele havenverordening en andere toepasselijke regelgeving kan de gemeente optreden wanneer een vaartuig gevaar oplevert.

Veiligheid en drijfvermogen

Wanneer een schip door lekkage dreigt te zinken, kan de gemeente maatregelen verlangen om gevaarlijke situaties te voorkomen. Denk hierbij aan:

  • Het direct verhelpen van de lekkage.

  • Het leegpompen of veiligstellen van het vaartuig.

  • Het verwijderen of bergen van het schip wanneer dat noodzakelijk is.

Milieuverontreiniging

Wanneer olie, brandstof of verontreinigd bilgewater in het oppervlaktewater terechtkomt, kunnen aanvullende maatregelen worden opgelegd. Afhankelijk van de locatie en de aard van de verontreiniging zijn onder andere de gemeente, het waterschap of Rijkswaterstaat betrokken.

De kosten van noodzakelijke opruim- en herstelwerkzaamheden kunnen, wanneer daarvoor een wettelijke grondslag bestaat, op de verantwoordelijke worden verhaald.

Bestuursdwang en een last onder dwangsom

Wanneer een eigenaar niet tijdig maatregelen neemt, kan het bevoegde bestuursorgaan handhavend optreden.

Bij ernstige spoed kan bestuursdwang zelfs zonder voorafgaande last worden toegepast. Dit is geregeld in artikel 5:31 van de Algemene wet bestuursrecht.

2. De verantwoordelijkheid van de eigenaar

Als eigenaar bent u verantwoordelijk voor het onderhoud en de veilige toestand van uw vaartuig.

Dit betekent onder andere dat u ervoor moet zorgen dat:

  • De romp voldoende waterdicht is.

  • Het schip voldoende drijfvermogen behoudt.

  • Er geen gevaarlijke lekkages ontstaan.

  • Eventuele gebreken tijdig worden onderzocht en hersteld.

  • Het schip geen gevaar of onaanvaardbare hinder veroorzaakt voor de omgeving.

Wanneer een schip schade veroorzaakt aan bijvoorbeeld een kade, steiger, ander vaartuig of het milieu, kan de eigenaar daarvoor aansprakelijk worden gesteld. De precieze aansprakelijkheid hangt af van de omstandigheden en de toepasselijke wettelijke bepalingen.

3. Het belang van een dikterapport

Een belangrijk onderdeel bij het beoordelen van de technische staat van een schip is de conditie van het casco.

Door middel van een ultrasone diktemeting kan de resterende materiaaldikte van de scheepshuid en andere constructiedelen worden vastgesteld.

Een dikterapport geeft inzicht in:

  • De resterende plaatdiktes.

  • Eventuele corrosie en materiaalverlies.

  • Plaatselijke verzwakkingen van de scheepsconstructie.

  • De technische conditie van het onderzochte casco.

Wanneer twijfel bestaat over de constructieve veiligheid of de staat van onderhoud van een vaartuig, kan een deskundig inspectierapport helpen om de feitelijke toestand inzichtelijk te maken.

Een dikterapport is niet automatisch voor ieder vaartuig wettelijk verplicht. Of een gemeente dit mag verlangen, hangt onder meer af van de toepasselijke regelgeving, vergunningvoorwaarden en de concrete omstandigheden.

4. De ligplaatsvergunning

Veel gemeenten stellen voorwaarden aan het innemen van een ligplaats.

Daarbij kunnen eisen worden gesteld aan de staat van onderhoud, veiligheid en het voldoende drijfvermogen van het vaartuig.

Wanneer een schip niet meer aan de geldende voorwaarden voldoet, kan dit aanleiding zijn voor gemeentelijk optreden. Afhankelijk van de wettelijke grondslag en de omstandigheden kan dit uiteindelijk gevolgen hebben voor de ligplaatsvergunning.

 

5. Voorkom problemen: laat uw schip tijdig inspecteren

Een tijdige technische inspectie kan veel problemen voorkomen.

Door de conditie van het casco, de plaatdiktes en eventuele gebreken deskundig te laten beoordelen, krijgt u als eigenaar inzicht in de technische staat van uw schip.

Daarmee beschikt u bovendien over een onderbouwd inspectierapport dat u kunt gebruiken bij onderhoud, reparaties, verkoop of overleg met de gemeente.

Voorkomen is beter dan bergen.

Laat de technische staat van uw schip tijdig beoordelen en voorkom onnodige risico’s, schade en hoge kosten.

 
Let op: de toepasselijke wettelijke verplichtingen en gemeentelijke bevoegdheden verschillen per situatie. Aan deze informatie kunnen geen algemene rechten of verplichtingen voor iedere ligplaats of ieder vaartuig worden ontleend.